گریز

انحرافات عزاداریهای ماه محرم قزوین

چهارشنبه, دی ۱۸م, ۱۳۸۷ | قزوین | ۱۵ نظر

هرسال عاشورا فرصتی است تا کنگره عظیم اجتماع مردم در کوچه، خیابانها و هیاتها تشکیل شود. این کنگره همه را به خود فرا می‌خواند و از هر قشر و تیپی مشتاقانه چه برای فعالیت و چه مشاهده در آن شرکت می‌کنند. اجتماع مردم در عاشورا می‌تواند بیشترین تاثیر گذاری را چه از نظر فضای بوجود آمده و چه از نظر تعداد افراد شرکت کننده بر روی جامعه بگذارد.

قزوین از جمله شهرهایی است که انحرافات متعددی را در دوران‌های گوناگون پشت سر گذاشته است و البته متاسفانه کمتر زمانی از پیشگامان حذف این انحرافات و سنتهای خرافی بوده است. حذف علامت آخرین اصلاح در مجموعه انحرافات انجام این سنت مذهبی بوده است که پس از انجام در چند شهر دیگر در قزوین اجرا شده است. هر چند انجام این کار تحسین برانگیز است اما به نظر می‌رسد تکیه و تمرکز بر روی حذف این انحراف باعث روی آوری همان جوانان علامت کش به طبق کشی و همچنین غفلت از سایر انحرافات موجود شده است.

یکی از انحرافهای مهم مجالس عزاداری سخنرانان و مداحان آن است که بدلیل عدم نظارت بر آنها می‌توانند سلیقه ای انتخاب شوند و سلیقه ای نیز هر سخنی را بر پشت تریبون ایراد نمایند. از آنجا که جمعیت عظیمی از مخاطبان این مجالس جوانان هستند که شاید در کمترین مجلس دیگری این تعداد قشر جوان در آن حضور داشته باشند اگر از فرصت بوجود آمده به طور مطلوب استفاده شود بهترین تاثیرگذاری را بر روی آنها خواهد گذاشت. کار اصلی متولیان نظارت بر هیات‌ها می‌تواند از اصلاح سخنرانیها و حذف سخنرانیهای غیر واقعی یا بیهوده صورت آغاز شود. با آنکه راههای زیادی برای انجام این کار وجود دارد اما به نظر می‌رسد بهترین راه آن ساماندهی سخنرانان و مداحان است. برای این موضوع باید لیستی از سخنرانان و مداحان مجاز به سخنرانی تهیه شود تا سخنرانانی که در آن لیست هستند مجاز به سخنرانی باشند و هیات‌ها هم ملزم به انتخاب سخنران و مداح از آن لیست باشند. در صورتیکه سخنران یا مداحی حرفهای غیرواقعی یا خرافی در مجلسی ایراد کرد پس از چند اخطار از لیست مذکور حذف شود و نتواند در مجلس دیگری سخنرانی نماید.

انحراف بعدی به ظاهر کوچک اما مهم هیات‌های مذهبی استفاده از آلات موسیقی با مارکهای چشمگیر نامتناجس با فرهنگ ملی است. حک شدن تبلیغ و آرم‌های شرکت‌های تولیدی بیگانه و عمدتا چینی که چندان نشانی از اسلام و اسلامیت ندارند بر روی طبل و دهل‌های عزای امام حسین(ع)موضوعی است که هر ساله بر گستره آنها افزوده می‌شود. طبل‌هایی که از قطر ۵۰ سانتی متر تا ۳ متر با آرم‌های بزرگ YAMAHA، SUZUKI و BARAVA در دسته‌های عزاداری به صدا درآمده و گاها در کنار آنها جملات «یا حسین» و «یا اباالفضل» نقش بسته است. در اینکه استفاده از این ابزار آلات موسیقی در دسته‌های عزاداری و با آرم و تبلیغات خارجی بدون هیچ سوءنیتی انجام می‌شود شکی نیست اما عدم حذف این نشانه‌های بزرگ و تبلیغ شرکت‌های بیگانه در این دسته‌ها که علاوه بر مخدوش کردن تولیدات داخلی، روح معنوی اقامه عزا در دسته‌های عزاداری را نیز تحت الشعاع قرار می‌دهد نکته ای است که باید بیش از پیش مورد توجه مسوولان و برگزار کنندگان مراسم‌های سوگواری امام حسین (ع) قرار گیرد.

تداخل نزدیک زن و مرد در مسیرهای بسیار پرازدحام آسیب دیگر این سبک عزاداری است که باعث کاهش قداست آن شده است. از آنجا که برخی معابر شهر قزوین گنجایش ظرفیت عبور و مرور زیادی را ندارند باید نیروی انتظامی به نحوی برنامه ریزی نماید که با شناسایی این نوع معابر و میزان ظرفیت آنها از ورود جمعیت بیش از حد به آنها جلوگیری نماید. در کنار این معضل وجود برخی جوانان ناآگاه که فقط به قصد لذت و تفریح وارد این گونه جمعیت‌ها می‌شوند و با خنده‌های بلند بلند و ایجاد ارتباط‌های نگاهی و کلامی حرمت شکنانه با جنس مخالف، قداست عزاداری یاد شده را می‌شکنند قضیه ای است که باید آسیب شناسی و تا حد امکان رفع گردد.

آخرین انحراف که در عزاداریهای ماه محرم نمود بیشتری پیدا می‌کند عرضه محصولات فرهنگی در قالب کتاب و بویژه سی دی است که کاملا به ترویج خرافه پردازی می‌پردازند. سی دی‌هایی با مضامین نمایش قدرت‌های خارق العاده بعضی از سبک‌های غیر اسلامی شبیه آنچه مرتاضان هندی انجام می‌دهند نمونه‌هایی از این سی دی‌ها است که در کنار سایر محصولات فرهنگی عرضه می‌شود. همچنین نباید از نوارهایی غافل ماند که محتوای سخنرانی و بویژه مداحی آنها باعث تغییر چهره واقعه کربلا شده است و کمتر به بیان صفات انسانی این واقعه مهم تاریخی مسلمانان می‌پردازند.

انحرافهای یاد شده مهمترین آسیب‌های ماه محرم بویژه در قزوین است. ماه محرم فرصتی برای تجدید دوباره و شناخت اسلام است و چنانچه به دور از انحرافها و آسیب‌های آن باشد می‌تواند تاثیر فراوانی بر روی مخاطبان آن بگذارد.