گریز

اعمال ویژگی «فعالیت دوره ای» به نتایج داوری جشنواره مطبوعات اجتناب ناپذیر است

جمعه, دی ۱۱م, ۱۳۸۸ | رسانه | بدون نظر

جشنواره مطبوعات استان قزوین که به اذعان برگزار کنندگان آن مهترین و حساس ترین جشنواره فرهنگی قزوین است امسال با کمترین حاشیه برگزار شد. این یک ویژگی مثبت است که به رغم وجود عوامل تنش زای بسیار، در نهایت جشنواره امسال توانست جان سالم بدر ببرد و به پایان برسد!

اولین عامل تنش زا وجود تحریم کنندگان جشنواره بود که با اینکه خود را عاری از صفت «تحریم گر» می‌دانستند اما در عمل از هرگونه تحریم کننده دیگر تندتر عمل می‌کردند. البته تحریم کنندگان بنا بر اظهارات خودشان بدلیل خواسته های صنفی خواستار تحریم بودند و ازآنجا که این خواسته ها و سوالات برای خود من هم بوجود آمده بود در همان زمان مصاحبه و گفتگویی با کاظم پور انجام دادم و خیلی از این شبهات برایم رفع شد. ای‌کاش آنها نیز به جای هر اقدامی، پرسشهای خود را با او مطرح می‌کردند و چه در صورت قانع شدن و چه نشدن دست به تحریم نمی‌زدند. این را از آن جهت می‌گویم که وقتی تحریم موثر است که تعداد زیادی از افراد و گروهها دست به این اقدام بزنند که عملا بر روی کل جشنواره تاثیر بگذارد و اگر این تعداد در حداقل باشند عملا به ضرر خودشان رفتار کرده اند.

دومین عامل تنش زا مربوط به شایعه فاش شدن نتایج داوری در بخشهای مختلف و در چندین روز پیش از جشنواره بود. البته باید این نکته را ذکر کرد که هر سال چنین جوی بوجود می‌آید اما امسال بطور کل صحت نداشت و خود من از نزدیک شاهد رسیدن نتایج دربسته از تهران توسط یکی از افراد مورد اطمینان در شب قبل از جشنواره بودم.

سومین عامل تنش زا، کیفیت برگزاری مراسم اختتامیه بود که با وجود نواقض آن به نسبت سالهای گذشته مطلوب تر برگزار شد. اختلالات صوتی، تصویری و اختلال در نظم برنامه بسیار کمتر از سالهای گذشته بود و شما فقط می‌توانید در نظر بگیرید که امسال از آش یا ساندویچ سالهای گذشته خبری نبود و روزنامه نگاران را به ضیافت یک شام درست و حسابی دعوت کرده بودند!

چهارمین مورد بحث داوری است که حالا خیلی ها به آن اعتراض دارند و معتقدند افراد شایسته نتواستند به جایگاه واقعی خود دست یابند. من هم خودم کاملا با این موضوع موافقم و البته این بحث مخصوص جشنواره امسال نیست و سالهای گذشته نیز چنین موضوعی وجود داشته است. حتی اگر یادتان باشد سال گذشته خودم جزء کسانی بودم که در اعتراض به داوری ماهها وبلاگم را تعطیل کردم و البته اعتراض من نه از آن جهت  بود که خودم امتیازی نیاورده بودم بلکه معتقد بودم که حداقل در بخش وبلاگ حق به حقدار نرسیده است و تقریبا کل فعالان عرصه وبلاگ نیز موافق این نظر بودند. امسال نیز در بحث داوری بخشهای مختلف جشنواره، چنین جریانی بوجود آمد و افرادی به حق اعتراضاتی را به داوری بخش های مختلف وارد دانستند. اگر بخواهیم خیلی دقیق به این موضوع نگاه کنیم و جلو برویم به آنجا می‌رسیم که این اعتراضات از آنجا نشات می‌گیرد که داوران از جو و فضای رسانه ای قزوین آگاه نیستند و قضاوتها را بر اساس یک اثر انجام می‌دهند. این عمل در نهایت به آنجا می‌رسد که مثلا ممکن است فردی در بخشی مثل عکس بسیار فعال باشد و گزارش های تصویری متفاوتی از او در طی سال منتشر شده باشد اما فرد دیگری که مثلا با گوشی تلفن همراه یک عکس گرفته باشد و برای جشنواره فرستاده باشد حاثز رتبه بشود! این موضوع در خیلی از بخشهای جشنواره به چشم می‌خورد و مقصر آن نه برگزارکنندگان هستند و نه هیئت داوری بلکه اشکال از روند اجرایی جشنواره است. ایراد کار این است که باید ملاک داوری نه بر اساس یک اثر فرستاده شده به جشنواره بلکه باید برای کل دوران فعالیت صاحب اثر در نظر گرفته شود و تا موقعیکه یک داور غریبه داوری را برعهده داشته باشد چنین انتظاری میسر نمی‌شود.

بطور کلی کاملا مشخص است که ارزش معنوی عناوینی که به صاحبان آثار شرکت کننده در جشنواره اعطا می‌شود بسیار فراتر از ارزش مادی آن است و از سوی دیگر در نظر بگیرید که این جشنواره تنها دلخوشی بسیاری از روزنامه نگاران است و اگر نتواند امید و پویایی را در آنها زنده کند ثمره ای نخواهد داشت. همه این نکات متوجه این موضوع می‌شود که حتما علاوه بر خود اثر ارسالی، باید ملاک فعالیت سالیانه و دوره ای شرکت کننده نیز مورد توجه قرار گیرد تا جشنواره بتواند قدردان فعالان واقعی این عرصه باشد.

حتی با مقداری تحقیق و دقت در این موضوع متوجه می‌شویم که اعمال ویژگی فعالیت دوره ای در حال حاضر آنقدر مهم شده است که در بزرگترین ارزشیابی کشور، یعنی کنکور نیز به تازگی فعالیتهای یک محصل در سالهای گذشته هم در نتیجه کنکور او موثر واقع می‌شود و در واقع سیستم ارزشیابی کشوری به این نتیجه رسیده است که نمی‌توان تنها یک آزمون را ملاک ارزشیابی یک فرد دانست.

برای حل چنین مسئله ای در جشنواره مطبوعات نیز باید حتما ویژگی ارزیابی فعالیت دوره ای در نتایج داوری جشنواره مطبوعات لحاظ شود. برای اعمال چنین ویژگی ای به جشنواره مطبوعات نیز راهکارهای مختلفی می‌تواند وجود داشته باشد ولی دو راهی که بلافاصله به ذهن می‌رسد یکی استفاده از داوران بومی و دیگری قائل ندانستن تمام ملاک داوری به نظر داوران تهرانی است. در مورد استفاده از داوران بومی (یا استفاده ترکیبی از داوران بومی و غیر بومی) هرچند ممکن است که داور بومی انتخاب شده مورد اجماع تمامی شرکت کنندگان نباشد اما حداقل نتایج داوری درست تر و عادلانه تر خواهد بود و در کل منافع آن بیشتر می‌شود. نمونه ای از این مورد را امسال در تجربه انتخاب داور بومی در بخش وبلاگ، نسبت به داور غیر بومی سالهای گذشته مشاهده نمودیم.

دومین راهکار این است که اگر آثار برای داوری به تهران ارسال می‌شود نیمی از ملاک برگزیدن افراد منتخب، نظر داوران تهرانی بر روی آثار ارسالی باشد و نیمی دیگر ارزیابی خانه مطبوعات از فعالیت دوره ای فرد شرکت کننده باشد تا در نهایت از برآیند این دو ویژگی فرد منتخب انتخاب شود.

علاوه بر دو راهکاری که ارائه شد شاید بتوان راهکارهای دیگری نیز برای اعمال ویژگی «فعالیت دوره ای» برای انتخاب افراد منتخب پیدا کرد اما به هرصورت امیدوارم این ویژگی در جشنواره های سالهای آتی در نظر گرفته شود تا هم انگیزه ها و تلاش های سالیانه و دوره ای افراد برای حضور در عرصه رسانه ای و مطبوعاتی بالا رود و هم نتایج داوری به عدالت نزدیکتر شود.